11 – Richo
Magi gin weche maler mag Nyasaye Maduong’ Mogik.
Ok wabed gi gombo mar winjo weche ma dhano wacho.
Ne ng’ato ang’ata ma ohero Nyasaye... mae e gima Nyasaye wacho kuom: Richo.
Magi gin weche maler mag Nyasaye Maduong’ Mogik.
Ok wabed gi gombo mar winjo weche ma dhano wacho.
Ne ng’ato ang’ata ma ohero Nyasaye... mae e gima Nyasaye wacho kuom: Richo.
Ka wasiko watimo atima richo mana mar oyiem bangʼ ngʼeyo adiera, to onge misango moro ma pod odongʼ, gima odongʼ en mana kibaji, kwangʼeyo ni wachomo kum gi mirima mar mach, mabiro tieko joma kedo gi Nyasaye chuth.
”Ne ok girito singruok mar Nyasaye kendo ne gidagi dak ka giluwo chik Nyasaye.
”Ne asenyisou ni ubiro tho e richou. Ka utamoru yie ni an ngʼama asebedo ka awachonu ni an, to ubiro tho e richou adier.”
”Kendo Jehova Nyasaye nomiyo Adam chik niya, “In thuolo mar chamo olemb yien moro amora e puodho; to kik icham olemb yath mamiyo ngʼato ngʼeyo ber gi rach, nimar chiengʼ ma inichame to initho.”
”Kane dhako oneno ni olemb yien-no ne ber kuom chiemo kendo moro wangʼ kendo nyalo miyo ibed gi rieko, nokawo moko mochamo, to bangʼe nomiyo chwore ma en bende nochame.
”Eka wengegi noyepo kendo negifwenyo ni gin duge; kuom mano negikawo it ngʼowu kendo giumogo dugegi. Eka Adam kod chiege nowinjo dwond Jehova Nyasaye kawuotho e puodho e seche mag angʼich welo kendo ne gipondo ne Jehova Nyasaye e kind yiende manie puodho. To Jehova Nyasaye noluongo Adam mopenje niya, “In kanye?” Nodwoko niya, “Ne awinji e puodho kendo luoro nomaka nikech ne an duk, koro ne apondo.” Kendo Jehova Nyasaye nowachone niya, “En ngʼa manonyisi ni in duk? Dibed ni isechamo olemb yien mane akweri ni kik icham?”
”Adam nodwoke niya, “Dhako mane imiya ema nomiya olemo moko moa e yien-no kendo achamo.” Eka Jehova Nyasaye nopenjo dhako niya, “Ma en angʼo ma isetimo?” Dhako nodwoke niya, “Thuol nowuonda, mi achamo olemo.”
”Kendo Jehova Nyasaye nowacho niya, “Dhano koro osebedo machal kodwa, kongʼeyo ber kod rach. Kik yiene mondo oter lwete kendo okaw olemb ngima kendo ocham madimi odag nyaka chiengʼ.” Omiyo Jehova Nyasaye noriembe e Puodho mar Eden mondo opur lowo kamane ogole. Bangʼ kane oseriembo Adam oko, ne oketo kerubi gi ligangla mamil koni gi koni yo wuok chiengʼ mar Puodho Mar Eden mondo orit yo mochomo yadh ngima.
”to Kain kod misango mare to ne ok oyiego. Kuom mano Kain mirima nomako kendo wangʼe nojuol. Eka Jehova Nyasaye nopenjo Kain niya, “Angʼo ma omiyo in-gi mirima? Angʼo ma omiyo wangʼi ojuol? Kitimo maber donge diyieni? To ka itimo marach to richo okichore e dhoodi, kendo ogomboni mondo okawi, to in nyaka iloye.” Eka Kain nowacho ne owadgi Abel niya, “Wadhi waba e pap oko.” To kane gin e pap, Kain nogoyo owadgi ma Abel mi onege.
”Jehova Nyasaye noneno kaka richo dhano ogundho e piny kendo kaka paro duto mag chunye ne mana timo richo seche duto.
”Eka Jehova Nyasaye nowacho niya, “Ywak mi ywaknego Sodom gi Gomora duongʼ kendo richogi ngʼeny,
”“Kik ubed gi nyiseche mamoko e nyima. Kik ulos nyasaye milamo maket gi kido moro amora e polo malo kata e piny mwalo, kata e bwo pi. Kik ukulrunegi piny; bende kik ulamgi; nimar An, Jehova Nyasaye ma Nyasachu, An Nyasaye ma janyiego, kendo akumo nyithindo nikech richo mar wuonegi chakre tiengʼ mar adek nyaka tiengʼ mar angʼwen mar jogo mamon koda, to anyiso hera ni tienge gana gi gana mar jogo mohera kendo morito chikena.
”Kik uti gi nying Jehova Nyasaye ma Nyasachu e yo ma ok owinjore, nimar Jehova Nyasaye ok nongʼwon ne ngʼato angʼata matiyo gi nyinge e yo marach.
”Kik ineki. Kik iterri. Kik ikwal. Kik ihang wach ne wadu. Kik igomb od wadu. Kik igomb chi wadu kata jatije ma wuowi kata jatije ma nyako, kata rwadhe kata pundane kata gire moro amora.”
”Musa nowacho ne oganda niya, “Kik ubed maluor. Nyasaye osebiro mondo otemu mondo omi usik kuluore kendo mondo kik utim richo.”
”“Ngʼato angʼata ma omonjo wuon kata min nyaka negi. “Ngʼato angʼata mokawo nyawadgi githuon mi omiye ngʼat machielo kuom chudo kata bed ni pod opande e kindeno moyude gi ngʼatno, to nyaka nege. “Ngʼato angʼata ma okwongʼo wuon kata min nyaka negi.
”“Ngʼato angʼata moriwore gi chiayo nyaka negi.
”“Kik iland wach ma ok adiera. Kik ikony ngʼat marach kidoko janeno mar miriambo.
”Ka ngʼato angʼata en jaketho e achiel kuom wechegi, to nyaka ohul kaka oseketho,
”“ ‘Kik iterri gi chi ngʼama udakgo mokiewo, dipo ka omiyo ibedo mogak.
”“ ‘Kik ichiw nyathini moro amora ni nyasaye manono miluongo ni Molek, nimar ok onego iketh nying Nyasaye. An e Jehova Nyasaye.
”“ ‘Kik iterri gi dichwo wadu nikech mano en tim makwero.
”“ ‘Kik iterri gi chiayo nikech mano miyo ibedo mogak. Dhako bende kik yie mondo chiayo oterre kode, nikech mano en gima kwero.
”“ ‘Jogo duto matim makwerogo noyud e ngimagi, ginto nyaka golgi oko ei ogandagi.
”“ ‘Kik ikwal. “ ‘Kik iriambi. “ ‘Kik iwuond nyawadu.
”“ ‘Kik idwar chulo kuor, kendo kik ibed ngʼama mon gi jowadgi, to her wadu kaka iherori iwuon. An e Jehova Nyasaye.
”“ ‘Kik uti gi rapim ma ok nikare ka upimo bor kata pek mar gimoro kata kupimo ngʼeny mare. Tiuru gi rapim ma ok riambi kendo mapimo gimoro makare. An e Jehova Nyasaye ma Nyasachu mane ogolou e piny Misri.
”Pwodhreuru ubed maler nikech An e Jehova Nyasaye ma Nyasachu.
”Wachne jo-Israel niya, Ka ngʼato okwongʼo Nyasache, to oyud kum moromo gi kethono, to ngʼato angʼata moyanyo nying Jehova Nyasaye nyaka negi. Oganda duto nyaka chiele gi kite, bed ni en ja-Israel kata jadak, to koseyanyo nying Jehova Nyasaye to nyaka nege.
”Ngʼato angʼata mohinyo wadgi, nyaka timne gima otimono. Lero kar lero, wangʼ kar wangʼ, lak kar lak. Nyaka hiny ngʼatno mana kaka osehinyo nyawadgi.
”Bangʼ mae gibiro hulo richogi gi richo kweregi mane omiyo giweya kaachiel gi richo mane omiyo gibedo wasika,
”“Wachne jo-Israel kama: ‘Ka dichwo kata dhako okwinyo wadgi e yo moro amora kendo obedo ngʼama ok ja-ratiro ne Jehova Nyasaye, ngʼatno oketho
”Ji nobiro ir Musa mi giwachone niya, “Ne watimo richo e kinde mane wakwedo Jehova Nyasaye kod in. Lamnwa mondo Jehova Nyasaye ogol thuondegi oa kuomwa.” Omiyo Musa nolamone jogo.
”“To ka ok utimo kamano, to ubiro timo richo e nyim Jehova Nyasaye; kendo bed ka ungʼeyo ni richou nofwenyre e lela.
”“Kik ubed gi nyiseche mamoko e nyima. Kik ulos nyasaye milamo maket gi kido moro amora, e polo malo kata e piny mwalo kata e bwo pi. Kik ukulrunegi piny; bende kik ulamgi, nimar an Jehova Nyasaye ma Nyasachu, an Nyasaye ma janyiego kendo akumo nyithindo nikech richo mar wuonegi chakre tiengʼ mar adek nyaka mar angʼwen mar jogo mamon koda, to anyiso hera ni tienge gana gi gana mar jogo mohera kendo morito chikena.
”Kik uti gi nying Jehova Nyasaye ma Nyasachu e yo ma ok owinjore, nimar Jehova Nyasaye ok nongʼwon ne ngʼato angʼata matiyo gi nyinge e yo marach.
”Kik ineki. Kik iterri. Kik ikwal. Kik ihang wach ne wadu. Kik igomb chi wadu. Kik igomb od wadu kata lope kata jatije ma wuowi kata jatije ma nyako, kata rwadhe, kata pundane kata gire moro amora.”
”Omiyo beduru motangʼ kutimo gik moko duto ma Jehova Nyasaye ma Nyasachu ochikou, ka ok udok korachwich kata koracham.
”Kido mag nyisechegi nyaka uwangʼ e mach. Kik ugomb fedha kod dhahabu ma gin-go, bende kik ukawgi. Ka utimo kamano, to ginibednu obadho nimar gigo gin gigo makwero ne Jehova Nyasaye ma Nyasachu. Kik ukel gimoro makwero e uteu, nimar un kod gima ukelono nokethi. Kik ubed gi gik machalo kamano nimar enokethgi.
”Kik ubed gi rapim ariyo e okapu magu mamoro pek to moro yot. Bende kik ubed gi rapim ariyo e uteu mag pimo, ma moro duongʼ to moro tin. Nyaka ubed gi gige pimo mowinjore kendo makare mondo udagi amingʼa e piny ma Jehova Nyasaye ma Nyasachu miyou. Nimar Jehova Nyasaye ma Nyasachu mon gi joma timo gik ma kamago; ngʼat matimo gi mibadhi.
”“Okwongʼ ngʼat moloso kido milamo, kata nyiseche mopa, ma en gima mono e nyim Jehova Nyasaye, tij lwedo mar japecho kendo mochungi kama opondo.” Eka ji duto nodwok niya, “Amin!”
”“Okwongʼ ngʼat maketho buch japiny moro, nyathi kich kod dhako ma chwore otho.” Eka ji duto nodwok niya, “Amin!”
”“Okwongʼ ngʼat ma onego nyawadgi lingʼ-lingʼ.” Eka ji duto nodwok niya, “Amin!”
”“Okwongʼ ngʼat ma okawo asoya mondo oneg ngʼat maonge ketho.” Eka ji duto nodwok niya, “Amin!”
”“Okwongʼ ngʼat ma ok orito weche mag chikni kata luwogi ka ojiwogi.” Eka ji duto nodwok niya, “Amin!”
”To ka ok uchiwo luor ne Jehova Nyasaye ma Nyasachu kendo ok urito chikene duto adimba kod buchene ma amiyou kawuononi, to kwongʼ-gi duto biro makou.
”Negimiyo nyiego omake gi nyisechegigo, kendo iye nowangʼ-gi timbegi mamono mag lamo nyiseche manono. Negitimo misango ne jochiende ma ok gin Nyasaye, ma gin nyiseche mane ok gingʼeyo; nyiseche mana mosieko, kendo nyiseche ma kwereu ne ok oluoro.
”To jo-Israel nowachone Jehova Nyasaye niya, “Wasetimo richo. Timnwa gimoro amora miparo ni berni, to kiyie to reswa sani.”
”E kindeno Israel ne onge ruoth; kendo ngʼato ka ngʼato ne timo kaka ohero.
”Richo mag yawuowigi ne lich ahinya e nyim Jehova Nyasaye nikech ne gichayo gima ochiw ne Jehova Nyasaye.
”nimar ngʼanyo chal gi richo mar jwok, to tok teko chalo gi richo mar lamo nyiseche manono. Nikech isedagi wach Jehova Nyasaye En bende osedagi ni kik ibed ruoth.”
”“To ka giketho e nyimi, nimar onge ngʼato kata achiel ma ok jaketho mi ikecho kodgi, kendo ichiwogi e lwet wasikgi mondo otergi e twech e piny wasikgigo, kuma bor kata machiegni;
”Negichiwo yawuotgi kod nyigi kaka misango e mach. Negitimo timbe ajuoke kod mag nyakalondo ma gichiwore mar timo gik mamono e nyim Jehova Nyasaye, ma gimiye mirima. Omiyo Jehova Nyasaye iye nowangʼ gi jo-Israel mi nogologi e nyime. Dhood joka Juda kende ema ne odongʼ,
”to yie iwinji lemogi gi kwayogi gie polo kar dakni kendo ikonygi. Kendo iwe ni jogi mosetimo richo e nyimi.
”Notimo misango kochiwo nyithinde mondo owangʼ e mach e Holo mar Ben Hinom bende noiro ji kendo nogoyo gagi gi timo timbe jwok, kendo nopenjo josepe kod jo-nyakalondo. Notimo timbe maricho mangʼeny e nyim Jehova Nyasaye, omiyo Jehova Nyasaye nokecho.
”Mano e gima timore ne joma oweyo Nyasaye; kamano e kaka geno mar joma okia Nyasaye rumo.
”Isebedo ka ingʼiya mondo ineane ka atimo richo, to ok iseweya ma ok ikuma.
”Un to uumo adiera gi miriambo; uchalo jothieth ma ok nyal thiedho tuo!
”Richo gi ketho adi ma asetimo? Nyisa kethona gi richona.
”“Dhano to en angʼo madimi obed ngʼama ler, koso dhano ma dhako onywolo, to en angʼo madimi obed ngʼama kare?
”Koro ngʼatno nyalo biro e nyim ji mi owachnegi ni, Ne atimo richo mi aloko ber obedo rach, to Nyasaye ne ok ochula gi gima owinjore gi kethona. Ne oreso ngimana mondo kik adhi e piny joma otho, omiyo koro abiro medo bedo mangima, mi ane ler.
”Nyasaye gwedho ngʼat ma ok lu pach joma richo, kata luwo yor joricho kata bedo e kom jojaro.
”Joma timbegi richo to ok chal kamano kata matin! Gin gichalo gi mihudhi, ma yamo tero. Kuom mano joma timbegi richo ok nolo bura, adier, joricho ok nobedi e kanyakla mar joma kare, nikech Jehova Nyasaye rango yor joma kare, to yor joma richo to biro kethore.
”Yaye, ubiro chayo duongʼ ka ukuodo wiya nyaka karangʼo? Ubiro hero gik manono kendo luwo nyiseche manono nyaka karangʼo? Sela
”Josunga ok nyal chungʼ e nyimi; imon gi ji duto matimo gik maricho. Itieko joma wacho miriambo; Jehova Nyasaye ok mor gi joma dwaro chwero remo, kod jo-miriambo.
”Ngʼat ma timbene richo goyo apedha ni joma onge nyalo kendo omakogi e otegu mage mosechiko. Dwache maricho mopando e chunye omiyo osungore; jowuoche ema ogwedho to Jehova Nyasaye to ochayo. Sunga omake ma ok onyal manye; onge thuolo kata matin mochiwo ne Nyasaye e chunye.
”Dhoge opongʼ gi miriambo kod weche mag kwongʼ; chandruok gi weche maricho ni e bwo lewe.
”Kuom jatend wer. Zaburi mar Daudi. Ngʼat mofuwo wacho e chunye niya, “Nyasaye onge.” Gin joma okethore, timbegi richo mokalo tongʼ, onge kata ngʼato achiel matimo maber.
”Neye kuyo manie chunya kod rem ma an-go, kendo gol richona duto.
”Zaburi mar Daudi. Wer mower gi maskil. Ogwedh ngʼat ma kethone owene, kendo ma richone oseruchi.
”Eka ne ahulo richona kendo ne ok apando timbena mag ketho. Ne awacho niya, “Abiro hulo ketho chik maga ne Jehova Nyasaye.” Omiyo ne iweyona ketho mane richona okelo. Sela
”Weche mawuok e dhoge richo kendo gin miriambo; oseweyo bedo mariek kod timo maber.
”Ritri kik ibed gi mirima kendo lokri iwe ich wangʼ kik ibed gi ich wangʼ nikech okelo mana rach.
”Ahulo kethona; richona chando chunya.
”Ne awacho niya, “Yaye Jehova Nyasaye, kecha; changa, nikech aseketho e nyimi.”
”Kuom jatend wer. Zaburi mar Daudi. Kane janabi Nathan obiro ire bangʼ ka Daudi noseterore gi Bathsheba. Kecha, yaye Nyasaye, kaluwore gi herani ma ok rem; gol kethona duto oko kuom ngʼwononi maduongʼ. Luok rochruokna duto oko kendo pwodha kuom richona. Nikech angʼeyo kethona duto kendo richona osiko e nyima. In iwuon ema asekethoni kendo asetimo richo e nyim wangʼi, mano omiyo in kare ka iwuoyo kendo iwacho adiera ka ingʼadona bura.
”En adier chutho ni nonywola e richo asebedo ka an jaricho chakre chiengʼ mane minwa omake ichna.
”Pand wangʼi mondo kik ine richona kendo gol kethona duto oko. Chwe chuny maler e iya, yaye Nyasaye, kendo los chuny motegno mosiko koluori iket e iya. Kik iriemba buti bende kik igol Roho Maler mari kuoma.
”Ichano timbe midwaro wuondogo ji, lewi bende chano gik modwaro hinyogo ji; kendo lewino chalo gi wembe mabith.
”Kuom jatend wer. Kaluwore gi dwol mar mahalath.Maskil mar Daudi. Ngʼat mofuwo wacho e chunye niya, “Nyasaye onge.” Gin joma okethore, kendo yoregi obam; onge kata ngʼato achiel matimo maber. Nyasaye ngʼiyo ji duto gie polo; mondo oneye ka bende nitie moro kuomgi ma nigi winjo, kata ka bende nitie moro kuomgi mamanyo Nyasaye. Giduto gisebaro giweyo yo; giduto gisekethore; onge ngʼama timo maber, onge kata achiel.
”Nikech richo ma gitimo gi dhogi kuom wuoyo, nikech weche mawuok e dhogi, wegi mondo sungagi ogajgi. Nikech gikwongʼo ji kendo gi wuondo ji,
”Ingʼeyo fupa, yaye Nyasaye; kethona ok opondoni.
”Ne ok girito singruok mar Nyasaye kendo ne gidagi dak ka giluwo chik Nyasaye.
”To eka pod negidhi mana nyime ka gitimo richo e nyime ka gingʼanyo e thim ne Nyasaye Man Malo Moloyo.
”Kik ikwanwa kaka joketho, nikech richo mag wuonewa; mad kechni bi romnwa piyo, nimar osedwokwa piny marach. Konywa, yaye Nyasaye ma Jawarwa, nikech duongʼ mar nyingi; reswa kendo wenwa richowa, mondo nyingi oyud duongʼ.
”Iseketo richowa e nyimi, ee, richowa ma watimo lingʼ-lingʼ ineno seche duto.
”Joma ohero Jehova Nyasaye mondo osin gi gik maricho nimar orito ngima joge ma jo-adiera, kendo oresogi e lwet joma richo.
”Ok abi yiene ngʼama ohero miriambo mondo odag e oda; ngʼat moro amora mawacho miriambo ok nochungʼ e nyima.
”ok otimnwa mowinjore gi richowa bende ok ochulwa kaluwore gi kethowa. Nimar kaka polo ni malo moyombo piny, e kaka herane duongʼ ne joma omiye luor; mana kaka wuok chiengʼ bor gi podho chiengʼ, e kaka osepogowa mabor gi kethowa.
”Wasetimo richo mana kaka kwerewa bende notimo; wasetimo marach kendo wasetimo gik mamono.
”to ne giriwore kodgi kendo negiluwo timbegi. Negilamo kido mag nyisechegi, ma bangʼe nolokorenegi obadho. Negichiwo yawuotgi gi nyigi kaka misango, kendo negichiwogi ne jochiende. Ne gichwero remo maonge ketho, remb yawuotgi gi nyigi, mane gichiwo kaka misango ne kido mag nyiseche mag Kanaan, mi piny nogak nikech rembgi. Negidoko mogak nikech gik mane gitimo; negibedo joma odwanyore, nikech timbegigo.
”Ogwedh joma yoregi ler, mawuotho koluwore gi chik Jehova Nyasaye.
”Asekano wachni ei chunya mondo kik akethi e nyimi.
”Idagi ji duto mabaro weyo chikeni, nimar wuondruok ma giwuondorego en kayiem.
”Pi wangʼ bubni kawuok e wengena, nimar chikni ok ji orito.
”Nona, yaye Jehova Nyasaye, mondo ingʼe chunya; tema, mondo ingʼe pacha. Tim kamano mondo ineane ka nitie gimoro marach kuoma, mondo itera e yor ngima mochwere.
”Wuoda, ka joricho hoyoi mondo itim marach, kik iyienegi.
”Ngʼat mamono kendo jaricho mawuotho awuotha kowacho weche mogak, oningʼo wangʼe, owuoyo gi tiendene ka ogoro piny, kendo ogwelo ji gi lith lwetene, ochano richo kod miriambo ei chunye, kinde duto okelo miero.
”Nitie gik moko auchiel ma Jehova Nyasaye mon-go, chutho gin gik moko abiriyo ma ok more: wenge mag sunga, lep mariambo, lwedo machwero remo maonge ketho, chuny machano chenro maricho, tiende maringo kadhi e richo, jahang wach mawacho miriambo kendo ngʼatno makelo miero e kind jowete.
”Luoro Jehova Nyasaye en sin gi richo; amon gi sunga kod ngʼayi, timbe maricho kod wuoyo mochido.
”Jehova Nyasaye odagi jogo ma chunygi opongʼ gi richo, to omor gi jogo ma yoregi ler. Bed ka ingʼeyo ni jaricho ok notony ma ok okume, to jogo makare nobed thuolo.
”Nitie yo manenore ne dhano ni nikare, to gikone otero mana ngʼato e tho.
”Jehova Nyasaye odagi paro mar joricho, to jogo ma chunygi ler miye mor. Ngʼat ma jawuoro kelo chandruok ne joode, to ngʼatno mamon gi asoya biro dak amingʼa.
”Jehova Nyasaye odagi ji duto man-gi sunga e chunygi. Ngʼe ma malongʼo: Ok ginitony ni kum.
”Ngʼat ma timbene richo kelo mana miero, to jakwoth pogo osiepe moherore.
”Ka ngʼato chulo rach kar ber, rach ok nowe ode.
”Jehova Nyasaye mon-gi ngʼama chwako jaketho kata kumo ngʼat maonge ketho.
”Janeno ma ja-miriambo ok notony ma ok okum, to ngʼatno malando miriambo ok nobed thuolo.
”Andhoga mar fuwo en richo, to ji mon kod ja-jar ji.
”Lep mariambo mon kod jogo mohinyo, to dhok mawuondo ji kelo kethruok.
”Ka ngʼato odino ite ne chik, kata mana lemone bende richo.
”Ngʼat mapando richone ok dhi maber, to ngʼat ma hulo richone kendo oweyogi yudo ngʼwono. En ngʼama ogwedhi ngʼat moluoro Jehova Nyasaye kinde duto, to ngʼatno ma chunye tek donjo e chandruok.
”Ka ruoth thoro chiko ite ne miriambo, to jootene duto bedo joma timbegi richo.
”jogo ma paro giwegi ni giler to ok osepwodhgi kuom kethruokgi;
”Kik ibed ngʼama chwanyore piyo e chunye; nikech joma ofuwo ema timo kamano.
”Onge ngʼato kata achiel e piny ngima matimo mana gik mabeyo lilo ma ok oketho.
”Gik moko duto koro osewinji, omiyo koro ma e wach mogik: Luor Nyasaye kendo rit chikene nimar ma e tich mane omi dhano. Nimar Nyasaye biro ngʼado bura ni tich moro amora, kaachiel gi gimoro amora mopondo, bed ni ober kata orach.
”Lwokreuru mondo ubed maler. Goluru timbeu mamono e wangʼa!
”Jehova Nyasaye wacho niya, “Biuru machiegni mondo wapor wach, kata obedo ni richou kwar manade to ibiro luoki magibed matar ka pe, bende kata bed ni gikwar malich to nobed marachar ka pamba.
”To joma ongʼanyo kod joricho duto gi joma oweyo Jehova Nyasaye notiek chuth.
”Wangʼ-gi nyiso ni gin joricho kendo richogi oyangore e lela mana ka richo mane ni Sodom, bende gionge gi wichkuot. Yaye, mano kaka ginine malit nikech gisekelo masira kuomgi giwegi.
”Mano kaka nobed malit ne joma luongo tim mamono ni ber to tim maber ni rach; jogo maketo mudho kar ler to kar ler gikete mudho, joma keto gik makech kar mamit to mamit giketo kar makech. Mano kaka nobed malit ne jogo mariek e wengegi giwegi kendo kwano ni ongʼeyo gik moko duto.
”Kuom mano kaka lew mach wangʼo yugi kendo kaka lum motwo lal nono e mach, e kaka tiendgi notow bende maua mawuok e itgi nolwar mana ka buru, nikech gisedagi chik mar Jehova Nyasaye Maratego kendo chayo wach Jal Maler mar Israel.
”Abiro kumo piny kuom timbene mamono, joricho kuom richogi. Abiro tieko wich teko ka mar josunga kendo abiro thiro sunga mar joma wangʼ-gi tek.
”Magi gin oganda mongʼanyo nyithindo ma jo-miriambo, ma ok oikore winjo puonj Jehova Nyasaye.
”Nimar ngʼat mofuwo wacho weche mofuwo, kendo opongʼ gi richo: Otimo timbe mag richo kendo olando miriambo kuom Jehova Nyasaye; mi omon joma odenyo chamo gik monego gicham kendo joma riyo oloyo otamoe pi. Ngʼat ma achach yorene richo, osiko ka chunye chano mana timo richo, kotieko jodhier gi miriambo kata obedo ni ywak mar joma ni e chandruok nikare.
”“An kende e jal magolo richou duto kendo ok achak apargi nikech mano e gima ahero timo. Parnauru gik mane otimore chon, mondo wapim wechego kanyakla; kendo wachuru ane gik manyiso ni uonge gi ketho.
”To kare ne ochwowe mana nikech kethowa, nosande malit nikech richowa; kum mane oyudo kuome ema nokelnwa kwe, kendo moriemo mage ema nochangowa. Wan duto, waselal mana ka rombe, ka ngʼato ochomo mana yore owuon; kendo Jehova Nyasaye oseketo kuome richowa duto.
”Gin guogi ma dhogi mit kendo ok giyiengʼ. Gin jokwath maonge winjo; giduto gibaro ka giluwo yoregi giwegi, kendo moro ka moro dwaro gima kelone ohala ne en owuon.
”En ngʼa ma ujaro? En ngʼa mutingʼorene malo kendo kumilone leu? Donge un koth jonjore ma jo-miriambo?
”To richou ema osepogou gi Nyasachu; richou ema omiyo osepandonu wangʼe mondo kik owinju. Nimar lwetu otimo remo, kendo usemulo richo. Dhou osewacho miriambo kendo leu osehulo gik mamono. Onge ngʼama dwaro tim makare; kata manyo bura miyalo gadiera. Gigeno mana kuom weche manono kendo giwacho miriambo, gimako ich mar chandruok kendo ginywolo mana richo.
”Waduto wasebedo ka jok mogak, kendo timbewa duto mabeyo chalo mana gi lewni mochido; waduto wasener mana ka it oboke, kendo richowa mamono kwadhowa oko mabor mana ka yamo.
”Kata bedni ilwoko lweti gi magadi kendo itiyo gi sabun mangʼeny, chilo mar ketho mari pod nitiere e nyima,” Jehova Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto owacho.
”Yie kethoni kende nikech isengʼanyone Jehova Nyasaye ma Nyasachi, isekayo timbegi mag ngʼwono mana ne nyiseche manono e bwo yiende motimo otiep, kendo pod ok iluora,’ ” Jehova Nyasaye ema owacho.
”We wanind piny e wichkuot marwa, kendo we timbewa maricho oumwa. Wasetimo richo ne Jehova Nyasaye ma Nyasachwa, wan kaachiel gi wuonewa; chakre ndalo mane wan rowere nyaka odiechiengni pod ok waluoro Jehova Nyasaye ma Nyasachwa.”
”Yaye Jerusalem, luok timbe mamono manie chunyu mondo iresri. Nyaka karangʼo mi ibiro kano timbe richo e pachi?
”Bende gin-gi wichkuot kuom timbegi makwero? Ooyo, gionge wichkuot kata mana matin; ok gingʼeyo kata kaka ginyalo wuondore. Omiyo gibiro podho mana kaka joma moko mopodho; kendo ibiro dwokgi piny kakumogi,” Jehova Nyasaye owacho.
”Winji, yaye piny: Akelo masira ne jogi, ma en olemo mar pachgi maricho, nikech gitamore winjo wechena, kendo gisedagi chikna.
”To neuru, ugeno kuom weche mag miriambo maonge tich. “ ‘Jehova Nyasaye wacho niya, Bende unukwal kendo uneki, uterru kendo ukwongʼru gi miriambo, uwangʼ ubani ni Baal kendo ulu bangʼ nyiseche manono ma pod ok ungʼeyo, to bangʼe ubiro kendo uchungʼ e nyima e odni, ma Nyinga nitie, kendo uwacho ni, “Wasetony” utony mondo utim gik mamonogi?
”Marangʼo jogi ongʼanyo oa? Angʼo momiyo Jerusalem siko ringo? Gimoko kuom miriambo; gitamore duogo.
”Asechiko ita malongʼo, to ok giwach gima adier. Onge ngʼama lokore weyo kuom timbegi mamono, kopenjo niya, “En angʼo ma asetimo?” Moro ka moro luwo yore owuon ka faras madhi e lweny.
”“Giketo lewgi moikore ka atungʼ, mondo gidirgo miriambo; to dhigi maber e piny ok nikech giwacho adiera. Gitimo richo bangʼ moro ka moro; ok gidewa.” Jehova Nyasaye ema owacho. “Beduru motangʼ gosiepeu; kik uket genou kuom oweteu. Nimar oweteu duto jo-miriambo, kendo osiep moro amora jakwoth. Osiep wuondo osiep, kendo onge ngʼama wacho adiera. Gisepuonjo lewgi wacho miriambo; kendo gisedonjo matut e richo ma ok ginyal wuokie.
”Lewgi en asere man-gi kwiri; owacho miriambo. Gi dhoge owuoyo mamuol ne jabathe, to e chunye oketone obadho.”
”Jehova Nyasaye nowacho niya, “Nikech gisejwangʼo chikna, mane amiyogi; omiyo ok giseluora kata luwo chikna. To giseluwo mana timbegi mag wich teko; bende giseluwo bangʼ Baal, mana kaka wuonegi nopuonjogi.”
”Kata obedo ni richowa nyisowa ni wan joketho, yaye Jehova Nyasaye, tim gimoro nikech nyingi. Wasebaro waweyo yoreni; kendo wasetimo richo e nyimi.
”Yaye Jehova Nyasaye, wayie gi timbewa mamono kod ketho mag wuonewa; adiera wasetimoni richo.
”Chuny en jawuond moloyo gik moko duto kendo ok nyal thiedhe. En ngʼa manyalo ngʼeye?
”Kendo e kind jonabi mag Jerusalem aseneno gimoro malich mokadho: Giterore kendo gidak e ngima mar miriambo. Gijiwo joma timbegi mono, mondo omi kik ngʼato olokre owe timbene maricho. Giduto gichalo Sodom ne an; jo-Jerusalem chalo gi Gomora.”
”Ne asiko ka aoro jotichna ma jonabi, mane giwacho ni, ‘Kik utim gima mononi ma ok ahero!’
”Ka Jehova Nyasaye ne ok nyal dhi nyime gineno timbeu mamono kod gigo magath mane utimo, pinyu nokwongʼ kendo odongʼ gunda maonge gima odakie, mana kaka en kawuono.
”To dhood Israel ok oikore winji nikech ok oikore winja, nimar gin joma chunygi tek kendo tokgi tek.
”Ma e gima Jehova Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto wacho: Nikech ne ibedo gi gombo mi ilonyori duk michiwo ringre ka dhako ma jachode ni joherani, kendo ni nyisecheni mamono makwero, bende ne inego nyithindi ka misango ni nyisechegi manonogo,
”“ ‘Koro ma e richo mane nyameru ma Sodom otimo. En kod nyige ne wigi tek kendo ne giyiengʼ ahinya ma ok gidew jomoko machandore. Ne ok gikonyo joma odhier gi joma ni gidwaro.
”Nikech ji duto mangima gin maga, wuoro kaachiel gi wuowi, giduto machalre. Ngʼato ka ngʼato biro tho mana nikech richone owuon.
”Ngʼama timo richo ema biro tho. Wuowi ok bi kwan ni jaketho nikech ketho mar wuoro, kendo wuoro ok bi kwan ni jaketho nikech ketho mar wuode. Tim makare mar ngʼama kare ibiro ketne owuon kendo tim mamono mar ngʼama rach biro bedo mare owuon.
”“To ka ngʼat ma timbene richo olokore oweyo richone mosetimo mi orito buchena kendo otimo gima ber kendo makare, to obiro bedo mangima kuom adier; ok obi tho. Ok nokwane jaketho kuom richo duto mosetimo. Nikech gik makare mosetimo, obiro bedo mangima. Uparo ni berna ka jaricho otho? Donge en morna ka gilokore giweyo timbegi maricho mondo gibed mangima? Jehova Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto ema owacho.
”“To ka ngʼat makare olokore oweyo timbene makare mi otimo richo kendo otimo gik mamono machalo gi mago ma ngʼat ma timbene richo timo, bende dobed mangima adier? Gik mabeyo mosetimo kata achiel ok nopar. Nikech timne mar bedo ngʼama ok ja-ratiro kendo nikech richo mosetimo, obiro tho.
”Ka ngʼama kare olokore oweyo timbene makare mi otimo richo to timneno ema biro nege. Obiro tho nikech richo mosetimono.
”To ka ngʼat ma timbene richo olokore oweyo timbene maricho mosetimo, mi otimo tim makare kendo adier, to ok obi otho. Nikech oparo ketho duto moseketho kendo olokore owegi, obiro bedo mangima kuom adier; ok obi tho.
”“Kuom mano, yaye dhood Israel, abiro ngʼadonu bura, ngʼato ka ngʼato kuomu kaluwore gi yorene owuon, Jehova Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto osewacho. Lokreuru! Weuru ketho duto musetimo, eka richo ok nobednu obadho. Pogreuru gi ketho duto musetimo, kendo beduru gi chuny manyien kod paro malongʼo. Udwaro ni utho nangʼo, yaye dhood Israel? Nikech ok en morna ka ngʼato tho, Jehova Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto ema owacho. Weuru timo richo mondo ubed mangima!
”Kanyo ema unuparie timbeu kod yoreu duto ma usedwanyorugo, kendo ok unubed mamor gi timbe mamono duto musetimo.
”Ka ngʼat makare olokore oweyo timbene mabeyo motimo richo, to obiro tho nikech timneno. Kendo ka ngʼat ma timbene richo olokore oweyo timbene maricho motimo gima adiera kendo makare to obiro bedo mangima kuom timo kamano.
”Ugeno kuom ligangla maru, utimo gik mamono, kendo ngʼato ka ngʼato kuomu ketho chi nyawadgi. Bende dukaw piny adier ka uchalo kamano?’
”Nitie mana kwongʼ, miriambo kod nek, kuo gi chode; kendo giketho singruok duto, kendo chwero remo timore monwore.
”Jehova Nyasaye wacho niya, “Nikech richo adek ma jo-Juda osetimo, kata richo angʼwen, omiyo ok abi weyo ma ok akumogi. Nikech gisetamore rito chike Jehova Nyasaye kod buchene, kendo osewuondgi mi gisebaro giluwo bangʼ nyiseche manono mag kweregi,
”Bende dagony ngʼat man-gi rapim mag mayo ji gi gorogoro modi? Joge machwo momewo gin joma ohero lweny. To joge mamoko duto gin jo-miriambo kendo lewgi wacho miriambo.
”Jehova Nyasaye Maratego wacho niya, “Omiyo abiro sudo machiegni kodu mondo angʼadnu bura, anabi mapiyo mondo abed janeno ka kwedo ajuoke, jochode kod jogo makwongʼore kariambo, joma mayo jotijegi e yor chudo, jogo matimo marach ne mon ma chwogi otho kod nyithind kiye, kod jogo matamo jodak e adiera margi, nikech ok giluora.”
”Obiro nywolo wuowi, kendo nyaka imiye nying ni Yesu, nikech obiro waro joge kogolo e richo.”
”Ji nowuok odhi ire koa Jerusalem gi Judea duto koda ka gwengʼ Jordan duto. Kane gihulo richogi, ne obatisogi e Aora Jordan.
”“Usewinjo ni ne owach ne joma chon ni, ‘Kik ineki, kendo ngʼato angʼata moneko ibiro ngʼadne bura.’ Anto anyisou ni ngʼato angʼata ma mirima omako gi nyawadgi ibiro ngʼadne bura. Bende, ngʼato angʼata mowachone nyawadgi ni, ‘Raka,’ ma tiende ni ifuwo, nyaka yal e buch jo-Sanhedrin. To ngʼato angʼata mowacho ni, ‘Ifuwo nade,’ biro neno chandruok mar mach mar Gehena.
”“Usewinjo ni ne owach ni, ‘Kik iterri.’ Anto anyisou ni ngʼato angʼata morango dhako gi gombo oseterore kode gi ei chunye. Ka wangʼi ma korachwich miyo itimo richo to lodhe oko kendo iwite. Ber moloyo ka iwito fuon-ni achiel mar ringri moloyo ka ringri duto owiti e gehena. Kamano bende ka lweti ma korachwich miyo itimo richo, to ngʼade oko iwite. Ber moloyo ka iwito fuon-ni achiel moloyo ka ringri duto odhi e gehena.
”“Osewachi ni, ngʼato angʼata moketho keny gi chiege nyaka miye barup weruok mar ketho keny. An to awachonu ni ngʼato angʼata moriembo chiege nikech wach moro amora makmana richo mar terruok, miyo chiegeno donjo e richo mar terruok, kendo ngʼato angʼata mokendo dhako makamano bende donjo e richo mar terruok.
”Kuom mano, beduru malongʼo chuth mana kaka Wuonu manie polo longʼo chuth.
”Bende kik iwe wadonj e tem, to reswa e lwet ngʼat marach.’
”Nimar ka uweyo ne ji ka gikethonu, eka Wuonu manie polo biro weyonu. To ka ok uwe ni ji richogi to wuonu manie polo ok bi weyonu richou.
”Kamano bende e kaka yath maber nyago olemo maber, to yath marach nyago olemo marach. Yath maber ok nyal nyago olemo marach, kendo yath marach ok nyal nyago olemo maber. Yath ka yath ma ok nyag olemo maber itongʼo igoyo piny kendo iwito e mach. Omiyo kit olemo ma ginyago ema ubiro ngʼeyogigo.
”“Ji duto ma luonga ni, ‘Ruoth, Ruoth,’ ok nodonji e pinyruodh polo, to mana ngʼama timo dwaro mar Wuora manie polo ema nodonji. Ji mangʼeny nowachna e odiechiengno ni, ‘Ruoth, Ruoth, donge ne wakoro wach e nyingi, kendo e nyingi donge ema ne wariembogo jochiende kendo watimogo honni mangʼeny?’ To ananyisgi e wangʼ-gi ni, ‘Akiau nyaka aa chakruok, ayeuru e nyima, un jorichogi!’
”Emomiyo awachonu ni richo gi ayany moyanygo Nyasaye duto nowe ne ji, to ngʼato angʼata mowuoyo marach kuom Roho Maler ok nowene richone. Ngʼato angʼata mowacho wach moro marach kuom Wuod Dhano nowene, to ngʼato angʼata mowuoyo marach kuom Roho Maler ok nowene richone, e tiengʼni kata e tiengʼ mabiro.
”To awachonu ni chiengʼ ngʼado bura ji duto biro dwoko wach kuom weche manono ma gisewacho ka ok giparo matut. Nimar kuom wecheni iwuon miwacho ema ibiro ketigo thuolo kendo kuom wecheni iwuon miwacho ema ibiro ngʼadonigo bura.”
”Nikech chuny ema gik maricho kaka; paro maricho, nek, terruok, chode, kuo, hango wach, gi ketho nying ji wuokie.
”Koso en ber mane ma ngʼato yudo ka piny duto obedo mare to ngimane to olalne? Koso en angʼo ma ngʼato dichiw mondo owil gi ngimane?
”“To ka ngʼato omiyo achiel kuom jomatindo moyie kuomagi odonjo e richo to dibed maber ka otwene pongʼ marangʼongo e ngʼute bangʼe onyumego e chuny nam.
”Ka lweti kata tiendi miyo idonjo e richo to ngʼade oko kendo iwite mabor. Ber moloyo kidonjo e ngima ka ionge lweti kata kingʼol moloyo bedo gi lwetegi ariyo kata tiendeni ariyo to owiti e mach manyaka chiengʼ. Kamano bende ka wangʼi miyo itimo richo to lodhe oko kendo iwite mabor. Ber moloyo kidonjo e ngima gi wangʼ achiel kar bedo gi wenge ariyo to owiti e mach mar Gehena.
”“Ka owadu ochwanyi to dhi kendo inyise kethone, mana e kindu kode ji ariyo. Ka ochikoni ite mowinjo to mano iseloso kindi gi owaduno. To ka otamore winji to kaw ngʼato achiel kata ji ariyo idhi iwuogo kode, mondo, wach moro mantie e kind ji nyaka ngʼere malongʼo ka nitiere joneno ariyo kata adek. Kodagi winjogi, to nyis kanisa wachno; to kodagi winjo nyaka kanisa, to kawe kaka dikaw ngʼat ma japiny kata jasol osuru.
”Eka Petro nobiro ir Yesu mopenje niya, “Ruoth, owinjore awe ne owadwa ndalo adi kokethona? Nyaka ndalo abiriyo koso?” Yesu nodwoke niya, “Awachoni ni ok nyadibiriyo to nyadi piero abiriyo nyadibiriyo.
”“Kamano e kaka Wuora manie polo biro timo ne ngʼato ka ngʼato ka ok oweyo ne nyawadgi gie chunye.”
”Anyisou ni dichwo moro amora moketho keny gi chiege, makmana ne wach chode, mi okendo dhako machielo, to otimo richo mar terruok.”
”Eka ngʼat moro nobiro ir Yesu mopenje niya, “Japuonj, en angʼo maber monego atim mondo eka ayud ngima mochwere?” To Yesu nowacho niya, “Angʼo momiyo ipenja kuom gima ber? Nitie mana Ngʼat achiel kende maber. Ka idwaro donjo e ngima to rit chike.” Ngʼatno nopenje niya, “Chike mage?” Yesu nodwoko ni, “ ‘Kik ineki, kik iterri, kik ikwal, kik ihang wach, luor wuonu gi minu, kendo her wadu kaka iherori iwuon.’”
”“Unune malit un jopuonj chik gi jo-Farisai mawuondoregi! Ulwoko ngʼe kikombe gi bakul, to gi e chunygi to gipongʼ gi wuoro kod anjawo.
”Nikech timbe maricho nomedre, hera mar ji mangʼeny nodok mangʼich,
”Ma e remba mar singruok, mochwer ne ji mangʼeny mondo okel warruok kuom richo.
”Beduru motangʼ kendo lamuru mondo kik udonj e tem. Chuny oikore makmana ringruok to nyap.”
”Kuom mano, Johana nowuok e thim koyalo ni mondo ji oyud batiso kaka ranyisi ni giselokore gidwogo ir Nyasaye kendo oweyonegi richogi. Kuom mano, jopiny Judea duto kod ji duto moa Jerusalem nowuok odhi ire. Ne gihulo richogi mi Johana nobatisogi e Aora Jordan.
”Noyalo niya, “Sa osechopo kendo pinyruoth Nyasaye osekayo machiegni. Weuru richo kendo yieuru Injili.”
”Nomedo wuoyo kowacho niya, “Gima wuok koa ei ngʼato ema miyo odoko mogak. Nikech chuny dhano ema richo duto wuokie kaka: paro maricho, chode, kuo, nek, terruok, kod wuoro; kaachiel gi timbe maricho, wuond, anjawo, ketho nying, sunga kod fuwo. Gik marichogi duto wuok e chuny dhano kendo miyo ngʼato bedo mogak.”
”Ka lweti miyo idonjo e richo to ngʼade oko. Ber moloyo kidonjo e ngima ka ionge lweti moloyo kidhi gi lwetegi ariyo e gehena, [ kama “ ‘kute machamo ji ok thoe kendo mach bende ok thoe’].
”To kapo ni tiendi ema teri e richo to ngʼade oko. Ber moloyo kidonjo e ngima kingʼol kar donjo e gehena gi tiende ariyo, [ kama “ ‘kute machamo ji ok thoe kendo mach bende ok thoe’].
”To ka en wangʼi ema miyo itimo richo to lodhe oko. Ber moloyo kidonjo e pinyruoth Nyasaye gi wangʼ achiel kar bedo gi wenge ariyo to owiti e gehena, kama “ ‘kute machamo ji ok thoe, kendo mach bende ok thoe.’
”Kane Yesu ochako wuoth dhi, ngʼat moro noringo obiro ire mogoyo chonge piny e nyime. Ngʼatni noloso kode kapenje niya, “Japuonj maber, en angʼo monego atim mondo eka ayud ngima mochwere kaka girkeni mara?” Yesu nodwoke kapenje niya, “Angʼo momiyo iluonga ni ngʼama ber? Onge ngʼama ber makmana Nyasaye kende. Ingʼeyo chike mawacho ni: ‘Kik ineki, kik iterri, kik ikwal, kik ihang wach, kik imechi, luor wuonu gi minu.’”
”To bende ka ichungʼ ilemo, to in-gi wach moro e kindi gi ngʼato, to nyaka iwene richone, eka mondo Wuonu manie polo bende oyie weyoni richoni. [
”To ka ok uweyo ni ji richogi, to Wuonu manie polo bende ok nowenu richou.]”
”Beduru motangʼ kendo lamuru mondo kik udonj e tem. Chuny oikore makmana ringruok ema nyap.”
”kendo imi joge ngʼeyo wach mar warruok kuom weruok mar richogi,
”Nodhi e piny duto molworo Jordan, koyalo batiso mar weyo richo mondo mi owenegi richo.
”Yesu nodwokogi niya, “Joma ngima ok ema dwar jathieth makmana joma tuo. Ok ne abiro mondo aluong joma kare, to nabiro mondo aluong joricho mondo gilokre giwe richo.”
”Emomiyo, awachoni ni richone mathoth osewene, nikech nonyiso hera mathoth. To ngʼat mowene richo manok, herane bende tin.” Eka Yesu nowachone niya, “Richoni oweni.” Welo mamoko nochako penjore kendgi giwegi kawacho niya, “Mani en ngʼa maweyo ne ji richogi?”
”Molwar e lwanda gin jogo ma rwako wach gi mor ka giwinje, to gionge gi tiendegi. Giyie kuom kinde moromo, to e kinde mag tem gipodho giaa.
”Wenwa richowa, nimar wan bende waweyone ji duto matimonwa marach. Kendo kik iwe wadonj e tem.’ ”
”Awachonu ni kamano e kaka mor nobedi e polo kuom jaricho achiel molokore, moloyo mor kuom ji piero ochiko gochiko mabeyo ma ok dwar weyo richo.
”Mana kamano, awachonu e kaka mor e nyim malaika mag Nyasaye nobedie kuom jaricho achiel moweyo richo.”
”“Nowacho ni, ‘Ooyo wuonwa Ibrahim, to ka ngʼato oa kuom joma otho modhi irgi, to gibiro weyo richo.’ “Nowachone ni, ‘Ka ok ginyal winjo Musa gi Jonabi, ok ginyal yie winjo kata ngʼato mochier oa kuom joma otho.’ ”
”Omiyo ritreuru uwegi. “Ka owadu otimo richo, kwere, to ka olokore oweyo richo, to wene. Ka otimoni richo nyadibiriyo odiechiengʼ achiel to obiro iri nyadibiriyo kendo owacho ni, ‘Alokora aweyo richo,’ to nyaka iwene.”
”“To jasol osuru nochungo mabor. Ne ok onyal kata mana ngʼiyo polo malo, to nogoyo kore kendo nowacho ni, ‘Nyasaye, kecha, an jaricho.’
”Jatelo moro nopenje niya, “Japuonj maber, en angʼo monego atim mondo ayud ngima mochwere kaka girkeni mara?” Yesu nodwoke kapenje niya, “Angʼo momiyo iluonga ni ngʼama ber? Onge ngʼama ber, makmana Nyasaye kende. Ingʼeyo chike mawacho ni: ‘Kik iterri, kik ineki, kik ikwal, kik ihang wach, luor wuonu gi minu.’”
”kendo lokruok gi weyo ne ji richogi ibiro yalo e nyinge ne ogendini duto, chakre Jerusalem.
”Kinyne Johana noneno Yesu kabiro ire, mi nowacho niya, “Neuru, Jalcha e Nyarombo mar Nyasaye, magolo richo mar piny!
”Mana kaka Musa nochungo thuol e thim, e kaka Wuod Dhano bende ibiro chungo, mondo ngʼato ka ngʼato moyie kuome obed gi ngima mochwere. “Nikech Nyasaye nohero piny ahinya, omiyo nochiwo Wuode ma miderma, mondo ngʼato angʼata moyie kuome kik lal, to obed gi ngima mochwere. Nimar Nyasaye ne ok ooro Wuode e piny mondo ongʼad ne piny bura, to noore mondo ores piny. Ngʼato angʼata moyie kuome ok nobed gi bura. To ngʼat ma ok oyie kuome bura oseloyo, nikech pok oyie kuom nying Wuowi ma miderma mar Nyasaye. Ma e gima bura osengʼado: Ler osebiro e piny, to ji nohero mudho moloyo ler, nikech timbegi ne richo. Ngʼato ka ngʼato matimo richo ok dwar ler, kendo ok odwar donjo ei ler, nikech oluor ni dipo ka timbene ongʼere. To ngʼato angʼata mawuotho e adiera donjo e ler, mondo onere maler ni gik motimo duto gin gik ma Nyasaye oyiego.”
”Bangʼe Yesu noyude e hekalu mowachone niya, “Winji, koro isedoko mangima. We richo, nono to gimoro marach moloyo biro timoreni.”
”bangʼe negiwachone Yesu niya, “Japuonj, dhakoni nende omaki rando ka terore. Musa to nomiyowa chik mondo wachiel mon ma kamago gi kite. In to iwacho angʼo kuom wachni?” Negiketo wachno e nyim Yesu mondo gigajego kendo giyud yo mane ginyalo donjonego. Yesu to nokulore piny kendo nochako ndiko e lowo gi lith lwete. Kane gimedo dhi nyime gipenje, noa malo mowachonegi niya, “Ngʼato kuomu mapok otimo richo ema okuong goye gi kidi.” Eka nochako okulore piny mondiko e lowo. Gikanyono, joma nowinjo gima nowachono nochako wuok achiel kaachiel, chakre jomadongo nyaka nyithindo mi dhakono ema nodongʼ kende kochungʼ but Yesu. Yesu noa malo kendo nopenje niya, “Nyarwa, eregi? Onge ngʼama odongʼ ma pod donjoni?” Nowacho niya, “Jaduongʼ, onge ngʼat modongʼ.” Yesu nokone niya, “Kata an bende ok angʼadni bura. Wuogi idhi, to kik ichak itim richo kendo.”]
”Ne asenyisou ni ubiro tho e richou. Ka utamoru yie ni an ngʼama asebedo ka awachonu ni an, to ubiro tho e richou adier.”
”Yesu nodwokogi niya, “Awachonu adier, ni ngʼato ka ngʼato matimo richo, en misumba richo.
”Wangʼeyo ni Nyasaye ok winj jaricho. Owinjo mana ngʼatno matimo dwarone.
”Nitie Ngʼat mangʼado bura ne ngʼama odaga kendo ma ok oyie wechena. Ngʼama kamano wachna mane awacho ema biro ngʼadone bura marach chiengʼ giko piny.
”“Ka uhera to ubiro timo gima achikou.
”Ka obiro, nopuonj piny mondo ongʼe tiend richo, tim makare kod kum mabiro. Obiro nyisogi ni tamruok yie Kuoma en richo. Bende ka adok ir Wuora, kuma ok ginyal nenae, to giningʼe ni an ngʼat makare; kendo abiro nyisogi kuom kum mabiro, nikech ruodh pinyni koro bura oseloyo.
”Petro nodwokogi niya, “Weuru richo kendo obatisu ngʼato ka ngʼato, e nying Yesu Kristo, mondo owenu richou. Ka mano otimore, to ubiro nwangʼo Roho Maler kaka mich.
”Koro lokreuru uwe richou, udog ir Nyasaye, mondo richou owenu, eka Ruoth noduog chunyu mi uyud kwe,
”“Un joma tokgi tek, chunyu bor gi Nyasaye kendo udagi winjo wachne! Uchal mana gi kwereu. Usiko utamo Roho Maler tiyo!
”Omiyo lokri iwe timni marachni, kendo ilam Ruoth Nyasaye, dipo ka oweyoni richoni kuom bedo gi paro marachno e chunyi.
”Koro pod irito angʼo? Aa malo mondo obatisi, mondo olwokni richoni, kiluongo nying Ruoth Yesu.’
”Mirimb Nyasaye koro fwenyore koa e polo kuom ji duto motamore lame, kendo matimo richo ka gigengʼo adiera gi timbegi maricho.
”Mano emomiyo Nyasaye nojwangʼogi e paro modwanyore ma chunygi ne gombo timo, ka giketho dendgi gi kit chode duto e kindgi ngʼato gi ngʼato. Negiloko adiera mar Nyasaye odoko miriambo kendo negilamo ka gitiyo ni gik mochwe kar tiyo ni Nyasaye ma Jachwech, mipako nyaka chiengʼ Amin. Kuom mano, Nyasaye nojwangʼogi moweyogi e gombo maricho makelo wichkuot. Mondegi noweyo riwore gi chwogi e yo mowinjore, to negichako riwore gi mon wetegi. Chwo bende noluwo mana yo machalre; kar riwruok gi mon e yo mowinjore, to dendgi noowore gi gombo chwo wetegi. Chwo notimo timbe dwanyruok gi chwo wetegi, kendo timgino nomiyo giyudo kum e dendgi giwegi mowinjore gi kethogino.
”To bende, kaka negiparo ni ngʼeyo Nyasaye ok lich, Nyasaye nojwangʼogi mondo gidhi adhiya nyime ka pachgi obam, mondo gitim, gik ma ok onego otim. Gipongʼ gi kit timbe mamono duto, gi richo, gi wuoro kod timbe mobam. Bende gipongʼ gi ich lit, gi nek, gi dhawo, gi wuond kod himruok. Gin jokuoth, joma ketho nying ji, joma ochayo Nyasaye, jokwinyo, joma wigi tek, kendo josunga, jogo mapile fwenyo yore manyien mag timo richo; kendo ok giwinj jonywolgi; gionge paro, gionge yie, gionge hera, kendo gionge kech. Kata obedo ni gingʼeyo chik makare mar Nyasaye ni joma timo gik ma kamago owinjore gi tho, to gidhiyo adhiya nyime gi timogi, kendo bende gipwoyo joma timogi.
”Omiyo in bende ok initony, in mingʼado bura ni ngʼat machielo, nikech gima ingʼadonego ngʼat machielo burano ema bura loyigo iwuon, nikech in mingʼado bura bende itimo gik machalre gi gima otimo.
”To joma ohero margi kendo ma ok luw adiera, to luwo mana timbe ma ok kare, norom gi mirimb Nyasaye mager. Masira gi chandruok malit nobedi ni ji duto matimo richo, mokwongo ni jo-Yahudi, eka bangʼe ni joma ok jo-Yahudi bende;
”Mano notimre e odiechiengʼ ma Nyasaye nomi Yesu Kristo teko mar ngʼado bura kuom gik mopondo manie chuny dhano kaka Injili ma ayalo wacho.
”Koro wanyalo wacho nangʼo mogik? Bende waber adier? Ok kamano ngangʼ! Wasengʼado bura ni jo-Yahudi kod joma ok jo-Yahudi gi joricho mana machalre. Mana kaka ondiki niya, “Onge ngʼama kare, onge kata achiel; Onge ngʼama wach donjone, onge ngʼama dwaro Nyasaye. Ji duto osebaro, giduto gisedoko joma nono; onge ngʼama timo maber, onge kata achiel.”
”“Ok giluoro Nyasaye kata matin.” To koro wangʼeyo ni gimoro amora ma Chik wacho, owacho ni joma ni e bwo chik, mondo ji duto olingʼ thi, kendo buch Nyasaye olo piny duto.
”Kuom mano, onge ngʼama noket kare e nyime kuom timo gik ma Chik owacho, to kuom Chik ema dhano ngʼeyoe kethone.
”nimar ji duto oseketho kendo girem kuom duongʼ mar Nyasaye, to iketogi kare nono kuom ngʼwonone, nikech warruok ma nobiro kuom Kristo Yesu. Nyasaye nochiwe kaka misango mar golo richo, nikech yie kuom rembe. Ne otimo ma mondo onyis timne makare, nikech e kinde motelo, Nyasaye ne ok odewo richo mane ji osetimo nikech kechne.
”“Ogwedh jogo ma kethogi owenegi, kendo ma richogi oseruchi.
”To Nyasaye nyiso herane moherowago kama: Kane pod wan joricho, to Kristo nothonwa. Kaka koro oseketwa kare kuom rembe, donge ibiro reswa chuth kendo moloyo e mirimb Nyasaye nikech En!
”Emomiyo mana kaka richo nodonjo e piny nikech ngʼato achiel, kendo richono nokelo tho; e kaka tho nobiro kuom ji duto, nikech ji duto noketho, chutho richo ne ni e piny kane pok Chik obetie. To richo ok kwan kaka richo ka Chik onge.
”To Chik nomedi mondo richo omedre. To kama richo nomedoree, ngʼwono nomedoree moloyo, mondo kaka richo nobedo gi loch mokelo tho, e kaka ngʼwono bende obedie gi loch kuom tim makare, makelo ngima mochwere kuom Yesu Kristo Ruodhwa.
”En angʼo makoro wanyalo wacho? Dwadhi nyime ka watimo richo mondo eka ngʼwono omedre? Gima kamano kik timre! Kaka wan joma ne osetho kuom richo; ere kaka wanyalo dhi nyime kwadak e richo? Koso donge ungʼeyo ni wan duto mane obatiswa kuom Kristo Yesu, nobatiswa e thone?
”Omiyo noyikwa kode e tho kuom batiso, mondo kaka Kristo nochier oa kuom joma otho kuom duongʼ mar Wuoro, e kaka wan bende onego wadagi e ngima manyien. Koseriw-wa kode kamano e thone, to ochuno ni ibiro riwwa kode bende e chierne. Nimar wangʼeyo ni ngimawa machon nogur kode mondo ringruok mar richo okethi, kendo kik koro wabed wasumbini mag richo, nikech ngʼato angʼata mosetho osegony kuom richo.
”nikech ngʼato angʼata mosetho osegony kuom richo. Koro ka wasetho gi Kristo, wan gi yie ni wabiro bedo mangima kode bende. Nimar wangʼeyo ni kaka Kristo nochier oa kuom joma otho, ok onyal tho kendo, nikech tho koro onge gi teko kuome. Tho ma nothogo notho ne richo dichiel kendo mogik; to ngima ma ongimago, ongima ne Nyasaye. E kaka un bende nyaka ukwanru ni utho ne richo, to ungima ne Nyasaye ei Kristo Yesu.
”Emomiyo koro kik uyie mondo richo obed gi loch e ringreu matho ka uchopo gombone maricho. Kik uchiw fuonde ringreu mondo obed gima itimogo richo, to chiwreuru ni Nyasaye kaka joma osegol e tho moter e ngima; kendo chiwneuru fuonde mag ringreu mondo obed gik mitimogo timbe makare. Nimar richo koro ok nobed gi loch kuomu, nikech koro ok un e bwo chik, to un e bwo ngʼwono.
”To koro wanyalo wacho angʼo? Dwasik mana ka watimo atima richo nikech wan e bwo ngʼwono, to ok e bwo Chik? Ooyo, gima kamano kik timre! Donge ungʼeyo ni ka uchiworu ni ngʼato mondo uwinje kaka wasumbini to un wasumbini mag jal muwinjono, bed ni un wasumbini mag richo, makelo tho, kata mag winjo wach, makelo tim makare.
”To erokamano ni Nyasaye nikech kata obedo ni yande ne un wasumbini mag richo, to ne umako kit puonj mane omiu gi chunyu duto. Osewenu richou mi koro udoko wasumbini ni tim makare. Aketo wachni e yo ma dhano nyalo winjo nikech uyomyom kaka dhano. Mana kaka yande chon ne uchiwo fuonde ringreu doko wasumb timbe mochido, kendo ne richo mosiko medore ameda, e kaka koro owinjore uchiw fuonde ringreu obed wasumbini mag timbe makare makelo ngima maler.
”Kane un wasumbini mag richo, ne un thuolo korka tim makare. En ohala manade mane uyudo e kindeno kuom gik makoro miyou wichkuotgi? Giko mar gigo en tho!
”To ka koro osegonyu kuom richo mi ubedo wasumbini mag Nyasaye, ohala muyudo kelo ngima maler ma gikone en ngima mochwere. Nikech misach richo en tho, to mich mar Nyasaye en ngima mochwere kuom Kristo Yesu Ruodhwa.
”Nimar kane pod ringruok chikowa, chik ne chiewo gombowa maricho, kendo negitiyoe ringrewa, omiyo ne wanyago olemo makelo tho. To sani, nikech wasetho ne gima notweyowa chon, mondo wabed wasumbini, ok manie bwo chik machon mondiki, to manie ngima manyien kuom Roho.
”Kare koro wanyalo wacho angʼo? Chik en richo koso? Ok kamano ngangʼ! Adiera, dine ok angʼeyo gima richo en ka dine onge chik. Nimar bende dine ok angʼeyo gima chik en ka dine ok owacho niya, “Kik igombi gir wadu.” To richo nokawo thuolo mane chik okelo mopidho kit gombo mayoreyore kuoma nimar ka chik onge to richo otho. Mokwongo kane chik onge, to ne angima, to ka Chik nobiro, to richo nochier kuoma mi atho. Nanwangʼo ni chikno, mane onego okel ngima, nolokore mokelo tho. Nimar richo nokawo thuolo mane chik okelo, mowuonda, kendo okonyore gi chikno mondo onega.
”To richo nokawo thuolo mane chik okelo mopidho kit gombo mayoreyore kuoma nimar ka chik onge to richo otho.
”Dibed ni gima ber ema nomiyo atho koso? Ok kamano kata matin! Richo notiyo gi gima ber, mi onega, mondo richo ongʼere malongʼo ni en angʼo. Kamano chik nyiso ni richo en gima rach moloyo.
”Wangʼeyo ni Chik en gir chuny; to an ngʼat ringruok, kendo richo osengʼiewa moloka misumbane. Gik ma atimo odhiera ngʼeyo. Nimar ok atim gik ma adwaro, to atimo mana gik ma ok adwar. Koro ka atimo gik ma ok adwar, to mano nyiso ni Chik ber. Chutho, an ok ema atim gino, to richo manie iya ema time. Angʼeyo ni onge gimoro kata achiel maber manie iya, tiende ni, kita mar richo. Nimar an-gi gombo mar timo gima ber to ok anyal time. Nimar ok atim gima ber ma adwaro mondo atim to asiko atimo mana gima rach. Koro ka atimo gima ok adwar timo, to koro an ok ema atime, to richo modak e iya ema time.
”Omiyo ayudo chikni katiyo: Ni ka adwaro timo gima ber, to apo ka rach bende ni koda. Nimar ei chunya maiye amor gi chik Nyasaye; to aneno chik machielo katiyo e fuonde mag ringra makedo gi chik manie chunya, mamiyo abedo misumba Chik mar richo manie fuondena. Mano kaka an ngʼama chandore! En ngʼa mabiro resa kuom ringruokni mar tho? Erokamano ne Nyasaye kuom Yesu Kristo Ruodhwa! Kuom mano, an awuon gi ei pacha an misumba mar chik Nyasaye, to kuom kita mar richo, an misumba mar chik mar richo.
”Mano emomiyo koro onge bura kuom joma oyie kuom Kristo Yesu, nikech kuom Kristo Yesu Chik mar Roho mar ngima osegonye kuom Chik mar richo kod tho. Gima Chik ne ok nyal timo nikech ringruok manyap mar dhano, ema Nyasaye notimo kuom oro Wuode owuon, e kido mar dhano ma jaricho mondo obed misango magolo richo. Osetimo kamano mondo omi bura olo richo, mondo dwaro makare mar Chik ochopi kare chuth kuomwa, wan ma wadak kaka Roho dwaro to ok kaka ringruok dwaro. Joma odak kaka ringruok dwaro oketo pachgi kuom gik ma ringruok dwaro, to joma odak kaka Roho dwaro, oketo pachgi kuom Roho. Paro mar jaricho en tho, to paro ma Roho ema chiko kelo ngima kod kwe. Kuom mano, paro moket kuom ringruok mon gi Nyasaye. Ok oyie bet e bwo loch mar chik Nyasaye, kendo ok onyal timo kamano. Joma kido mar richo chiko ok nyal moro Nyasaye.
”Emomiyo wan jogowi, owetena, ok ne kido mar richo, to ni mondo wadag kaka odwaro. Nimar ka idak kaka kido mar richo dwaro, to ibiro tho; to ka kuom Roho, inego timbe maricho mag ringruok, to ibiro bedo mangima.
”Kendo ma e singruokna kodgi, ka anagol richogi.”
”Hera nyaka bed mar adier. Beduru mosin gi timbe maricho; padreuru kuom gik mabeyo.
”Chikego wacho niya, “Kik iterri, kik ineki, kik ikwal, kik igomb gir wadu,” kod chike mamoko duto moriw e chik achiel mawacho niya, “Her wadu kaka iherori iwuon.”
”Wadaguru e ngima mobidhore kaka joma ni e ler mar odiechiengʼ, ka waweyo kit richo duto kaka, tugo e thum, mer, terruok, anjawo, dhawo kod nyiego. Kar timo kamano, to rwakreuru gi Ruoth Yesu Kristo, kendo kik uchan e pachu kaka unyalo timo gik ma ringruok gombo.
”Koro angʼo momiyo in ingʼado bura ni nyawadu? Koso in ijaro nyawadu nangʼo? Nimar wan duto wabiro chungʼ e nyim kom bura mar Nyasaye.
”To ngʼat machiemo ka nigi kiawa e chunye bura oloyo kapo ochiemo nikech ok ochiem kuom yie; to gik moko duto motim ka ok oa kuom yie en richo.
”Owetena, asiemou mondo ungʼi maber joma kelo pogruok, kendo keto chwanyruok e yoreu ma ok oluwore gi puonj museyudo. Wereuru kodgi. Nimar joma kamago ok ti ne Kristo Ruodhwa, to gitiyo mana ne igi giwegi. Giwuoyo gi weche mayom ka giolo ji mondo giwuond chunje joma pachgi thany thany.
”Donge ungʼeyo ni un uwegi un e hekalu mar Nyasaye, kendo ni Roho mar Nyasaye odak eiu? Ka ngʼato oketho hekalu mar Nyasaye, to Nyasaye biro tieke, nikech hekalu mar Nyasaye ler, to un e hekaluno.
”Ne asendikonu e barupa motelo ni kik ubedi e kanyakla mar joma terore. Ok awuo kuom jopiny mapok oyie ma terore, kata ma jowuoro, kata ma jomecho, kata malamo nyiseche manono, nikech mano to dichunwa ni wadar e pinyni. To koro andikonu mondo kik ubedi e kanyakla gi ngʼato angʼata maluongore ni owadu kuom Ruoth, to pod terore, kata ma jawuoro, kata malamo nyiseche manono, kata ma jaketh nying ji, kata ma jamer, kata ma jamecho. Ngʼat ma kamano kata chiemo kik uchiemgo. Donge ok en tichna mondo angʼad bura ne joma ok jo-Kristo? Donge joma osebedo e kanyakla mar joma oyie ema onego ungʼadnigi bura? Nyasaye biro ngʼado bura ni joma ni oko, omiyo riemburu jarichono oa e dieru.
”Donge ungʼeyo ni joma timo timbe maricho ok noyud gweth mar pinyruoth Nyasaye? Kik ngʼato wuondu! Ngʼeuru ni jochode kata joma lamo nyiseche manono, kata joma terore, kata chwo ma terore gi chwo wetegi, kata jokuo, kata jowuoro, kata jomer, kata joketh nying ji, kata jomecho, ok noyud gweth mar pinyruoth Nyasaye. Kamano e kaka jomoko kuomu ne chalo. To ne olwoku mi opwodhu, mi oketu udoko joma kare e nying Ruoth Yesu Kristo, kendo kuom Roho mar Nyasachwa.
”Ringuru utony ni terruok. Richo duto ma ngʼato timo otimo oko mar ringre, to ngʼat machodo timo richo ni ringre owuon. Donge ungʼeyo ni ringreu en hekalu mar Roho Maler modak eiu kendo ma Nyasaye osechiwonu? Ok un mau uwegi; to nongʼiewu gi nengo matek. Omiyo miuru Nyasaye duongʼ gi ringreu.
”Kik waterre kaka moko kuomgi notimo, mi ji alufu piero ariyo gadek kuomgi notho odiechiengʼ achiel. Kik watem Ruoth, kaka moko kuomgi notimo, mi thuonde nonegogi. Bende kik wangʼur, kaka moko kuomgi notimo, mi malaika mar tho nonegogi. Gigi duto notimorenigi kaka ranyisi, kendo nondiknwagi mondo gibednwa siem, wan ma wadak e ndalo ma giko piny chiegnini. Omiyo, ka iparo ni ichungʼ motegno bed motangʼ, nono to ipodho!
”Onge tem museneno mopogore gi ma ji duto neno. Nyasaye rito singruokne, ok obi yie mondo otemu mohingo tekreu. To e sa ma itemoueno, obiro miyou yo munyalo tonygo mondo ubed gi teko mar timo sinani.
”Puonj maduongʼ mogik mane ayudo kuom Ruoth mi amiyou ema: Kristo notho nikech richowa kaluwore gi Ndiko, kendo ne oike, bangʼe ochiere oa kuom joma otho chiengʼ mar adek kaluwore gi Ndiko,
”Kik ngʼato wuondu. Ngʼeuru niya, “Bedo e lalruok kod joma richo ketho timbe mabeyo.” Dwoguru e pachu maliw, daguru ngima makare kendo weuru timo richo, nikech nitie jomoko kuomu makia Nyasaye. Awacho kamano mondo akuodgo wiu.
”Lit mar tho en richo, to teko mar richo en chik.
”Nikech nyaka wan duto wabi wachungʼ e nyim kom bura mar Kristo, mondo ngʼato ka ngʼato oyud gima owinjore gi gik mane otimo kapod en ringruok kata gin gik mabeyo, kata maricho.
”Nyasaye noketo Jal mane onge richo obedo richo mondo kuome wabed joma kare mag Nyasaye.
”Koro osiepena mageno, nikech wan gi singruokgi, wapwodhreuru kuom gik moko duto machido ringruok gi chuny mondo wadok jomaler chuth nikech waluoro Nyasaye.
”Aluor ni ka abiro iru kuno to anyalo yudou ka ok uchal kaka adwaro ni uchal, kendo un bende unyalo yudo ka apogora gi kaka udwaro ni abedi. Aluor ni anyalo yudo ka nitie dhawo gi nyiego, gi mirima, gi pogruok, gi ajara, gi kuoth, gi sunga kod koko e dieru. Aluor bende ni ka achako alimou, to timbeu nyalo miyo Nyasacha kuod wiya e nyimu, mi aywagi nikech ji mathoth kuomu mosetimo richo to otamore weyo timbegi maricho kaka, terruok kod anjawo.
”To Muma wacho ratiro ni piny duto ni e twech mar richo omiyo joma oyie kuom Yesu Kristo kende ema yudo gino mane Nyasaye osingo.
”Omiyo akwayou ni mondo uwuothi kuom Roho, eka ok ubi timo gik ma ringreu dwaro. Nikech ringruok osiko ka dwaro timo mana gik ma Roho ok dwar, to Roho bende dwaro chopo gik ma ringruok ok dwar. Gik moko ariyogi osiko ok winjre kendo mano ema miyo ok utim gik mabeyo mugombo timo. To ka Roho ema otelonu, to koro ok un e bwo Chik.
”Timbe mag ringruok nenore ratiro, gin kaka: chode, timbe mochido, anjawo, lamo nyiseche manono, jwok, sigu, dhawo, nyiego, mirima, ichlit, miero; pogruok e kanyakla, kod gombo; mer, dwanyruok, gi timbe mamoko mobam machal gi mago. To asiemou kaka nasiemou kinde motelo, ni joma timo timbe ma kamagi ok noyud gweth mar pinyruoth Nyasaye.
”Jo-Kristo Yesu madier duto oseguro e msalaba kit dhano machon gi gombone duto kod dwarone. Nikech wadak kuom Roho, wasikuru mana ka wawuotho kuom Roho.
”Jowetena, ka ojuk ngʼato katimo richo, to un joma nigi Roho onego uduoge gi chuny mamuol, kuritoru uwegi mondo kik udonj e tem.
”Kik uwuondru kendu, Nyasaye ok nyal wuondi. Ngʼeuru gima ichwoyo ema ikayo. Ngʼat ma ochwoyo kuom ringruok, noka kethruok, to ngʼat ma ochwoyo kuom Roho, noka ngima mochwere.
”Ne owarowa kuom rembe koweyonwa richowa koluwore gi ngʼwonone mathoth.
”Un to ne utho e timbeu ma ok kare kod richou, mane udakie ka uluwo timbe piny, kod timbe ruodh pinyni man-gi loch e kor polo, ma bende tekone tiyo e chuny joma ok winj wach Nyasaye. Adier, chon waduto ne wachal kodgi, ka watimo gik mangima mar dhano dwaro, kendo waluwo gombo kod paro mag ringruok. Wan bende, e kitwa, mana kaka ji mamoko, ne wan e bwo mirima.
”Kuom mano, awachonu ka aramo kuom Ruoth, ni neuru ni ok uwuothi kaka jopiny makia Nyasaye wuotho ka pachgi modinore wuondogi. Gin mudho odino pachgi, momiyo gipogore gi ngima mar Nyasaye nikech kia margi mawuok e chunygi. Kaka parogi mar pogo ber gi rach osetho, koro giwere ni anjawo kod timbe duto ma ok ler ma gigombo timo.
”Ne opuonju mondo uwe kit ngimau machon kendo ulony dhano machon makelo kethruok nikech gombo maricho mag wuond. Mano notimore mondo chunyu maiye mar parou oloki obed manyien, kendo mondo urwakru gi dhano manyien, mochwe mondo ochal gi Nyasaye kuom ngima makare mar adier kendo maler.
”Weuru kecho gi mirima gi ich wangʼ gi gwandruok gi himruok gi ketho nying kod himruok duto.
”To e dieru kik winjre ni nitie terruok kata kit dwanyruok moro amora, kata wuoro, nikech gik ma kamago ok owinjore jomaler moluwo Nyasaye otim. Bende, tim moro amora makwodo wich, kata wach mochido, kata angera mag oyuma ok owinjore kodu, makmana dwoko ne Nyasaye erokamano. Ngʼeuru malongʼo ni onge ngʼat ma terore, kata ma timbene richo, kata ma jawuoro, to ngʼat matimo gigi lamo nyiseche manono, omiyo ok noyud gweth mar pinyruoth Kristo gi Nyasaye. Kik uyie ngʼato wuondu gi weche manono, nikech gik ma kamago ema miyo Nyasaye olo mirimbe kuom joma ok winj wachne.
”Kwedreuru chuth gi timbe mag mudho maonge ohala kendo hulgiuru e lela. En wichkuot kata mana owacho gik ma joma richo timo lingʼ-lingʼ.
”Weuru mer gi kongʼo nikech mano kelo anjawo. Kar timo kamano to upongʼ gi Roho Maler.
”Chon ne upogoru gi Nyasaye, kendo ne un wasike kuom pachu nikech timbe maricho mane utimo. To koro osetimonu winjruok e kindu kode kuom tho Kristo e ringruok, mondo oteru e nyime kuler ka uonge gi songa kuomu kata ketho.
”Emomiyo, neguru dwaro duto mag ringruok manie ngimau, kaka: terruok, dwanyruok, gombo, tim ma ok ler, kod wuoro, ma en lamo nyiseche manono. Nikech gigi, Nyasaye biro olo mirimbe kuom joma ok winj wachne. Un bende ne uwuotho e yoregi e ngimau machon mane udakie. To koro nyaka ulony oko kit richo duto kaka: ich wangʼ gi mirima gi himruok gi ketho nying ji kod weche mochido. Kik ngʼato kuomu wuond wadgi, nikech uselonyo kit dhano machon kod timbene duto,
”Ngʼeuru ni ngʼato matimo richo, noyud pokne kuom richo mosetimo, kendo onge dewo wangʼ nikech Nyasaye ok dew wangʼ ngʼato.
”En dwaro Nyasaye mondo ubed jomaler. Nyasaye dwaro ni ubed mabor gi timbe mag terruok to bende ngʼato ka ngʼato nyaka puonjre rito ringre e yo maler kendo malongʼo,
”Nimar Nyasaye ne ok oluongowa mondo wadag e ngima mar dwanyruok, to ne oluongowa mondo wadag e ngima maler. Omiyo ngʼato angʼata motamore winjo puonjni ok otamore winjo dhano, to otamore winjo Nyasaye owuon mamiyou Roho Maler.
”Temuru gik moko duto, kendo rituru weche mabeyo kuomgi. Pogreuru gi timbe maricho duto. Nyasaye owuon, ma Wuon kwe mondo opwodhu mi udok maler chuth e yore duto. Mad orit ngimau gi chunyu gi ringreu duto mi ubed maonge ketho moro amora chiengʼ ma Ruodhwa Yesu Kristo noduogie.
”Enokum joma okia Nyasaye kendo ma ok orito puonj mar Injili mar Ruodhwa Yesu.
”Wangʼeyo bende ni chik ok oket ni joma kare, to okete ni joketh chik gi jonjore; gi joma okia Nyasaye, kod joricho, gi joma timbegi ochido, kod joma odagi lemo; bende ni joma nego wuonegi kata minegi. Bende chikno oket ni jonek gi jochode, kod chwo ma terore gi chwo wetegi gi joma timo ohand wasumbini gi jo-miriambo, kod joma kwongʼore kariambo chutho mondo gigweny adiera. Adier chik oket ne gimoro amora makedo gi puonj mar adier.
”Wach mar adier mowinjore ji oyiego chuth en ni Kristo Yesu nobiro e piny mondo owar joricho, to an e jaricho marachie moloyo joricho duto. To kuom mano Yesu Kristo nokecha an mane an jaricho ewi joricho duto, mondo onyis ngʼwonone maduongʼ maonge giko kuoma. Nodwaro mondo abed ranyisi, ne joma biro yie kuome mondo oyud ngima mochwere.
”Joma osiko timo richo nyaka kwer ratiro e nyim ji eka joma moko obed maluor.
”Jomoko richogi ongʼongʼore kendo otelo nyimgi ka terogi e bura to richo jomoko to opondo kendo luwo bangʼ-gi.
”Joma gombo mondo obed gi mwandu nwangʼo tem kendo gimoko e obadho kuom gik mofuwo mangʼeny kod gombo mathoth kendo gombo ma kamano kelo kethruok kendo miyo ji lal. Nikech hero pesa e chakruok mar kit richo duto. Jomoko ma chunygi osegedo e yore mag yudo pesa oseweyo yie mi gichwowo chunygi giwegi gi masiche mathoth.
”Ji nobed koherore kendgi kendo kohero pesa. Ginibed josunga, jongʼayi, joma yanyo ji, joma ok winj jonywolgi, joma ok go erokamano, kendo joma ok ler, jogi nobed joma onge hera kendo joma ok wene ji richogi, joma ketho nying ji; joma ok ritre, jo-mahundu, kendo joma ok ohero ber, ginibed andhoke, joma mwomore, josunga, joma ohero mor moloyo Nyasaye, gitimo gik manenore ni gin joma oluoro Nyasaye to ngimagi nyiso ni gionge gima luoro Nyasaye kelo. In to nyaka ipogri chuth gi joma kamago. Joma kamago ema donjo e miech ji kendo gihoyo mon ma pachgi yomyom mogangore gi kit richo mayoreyore kendo ma gombo maricho ywayo pachgi koni gi koni, mon makamagi oikore mar winjo puonj to kata kamano ok ginyal chopo e okangʼ mar rwako adiera.
”kata kamano, joma richo kod joma wuondore nomed bedo joma richo moloyo, ka gi wuondo ji to gin bende iwuondogi.
”Giwacho ni gingʼeyo Nyasaye to gikwedo Nyasaye nogo gi timbegi manono. Gin acheje ma wigi tek kendo ok ginyal timo gimoro amora maber.
”Nikech wan bende chon ne wan joma ofuwo ma ok winj wach kendo wasumbini mag kit gombo gi mor mayoreyore mag ringruok. Ngimawa mapile nopongʼ gi ichlit gi nyiego; ka ji mon kodwa kendo wan bende onge winjruok e kindwa.
”Kaka en owuon nosande kendo nokadho e bwo tembe, en gi teko mar konyo joma itemo.
”To moloyo ngʼato ka ngʼato mondo ojiw nyawadgi pile pile kapod wan gi kinde miluongo ni Kawuono, mondo kik richo gal ngʼato kuomu mi chunye bed matek.
”Mano emomiyo owachi niya, “Kawuono ka uwinjo dwonde, to kik chunyu bed mapek, kaka ne utimo e ndalo mane ungʼanyo.”
”Nikech ok wan gi jadolo maduongʼ ma ok nyal kechowa e nyawowa, to wan gi mano manyalo kechowa, to nikech en bende noteme gi kit tembe duto mwayudo, makmana ni en noonge gi richo.
”nikech kuom misango achiel kende, omiyo joma opwodhi odoko joma longʼo mi gibedo joma kare chuth. Roho Maler bende wuoyonwa kuom wechegi. Mokwongo owacho niya: “Jehova Nyasaye owacho ni singruok ma anatim kodgi bangʼ ndalogo, abiro keto chikena e chunygi, kendo ndikogi e pachgi.” Ruoth medo wacho niya, “Richogi kod timbegi mamono ok anachak apar kendo.” Kama oseweye richo, koro misango mar golo richo onge gi tich.
”Ka wasiko watimo atima richo mana mar oyiem bangʼ ngʼeyo adiera, to onge misango moro ma pod odongʼ, gima odongʼ en mana kibaji, kwangʼeyo ni wachomo kum gi mirima mar mach, mabiro tieko joma kedo gi Nyasaye chuth. Ngʼato angʼata ma otamore rito chik Musa ne inego ma ok okechi e nyim joneno ariyo kata adek. Koro iparo ni ngʼat monyono Wuod Nyasaye piny gi tiende, makawo remo mar singruok mane opwodhego ka gima nono, kendo ma yanyo Roho mar ngʼwono, to biro yudo kum malich machal nade? Nikech wangʼeyo Jal manowacho niya, “An awuon ema anachul kuor. Adier abiro chulo kuor maonge kiawa,” kendo niya, “Ruoth biro yalo joge.” En gima lich miwuoro ka ngʼato olwar e lwet Nyasaye mangima!
”Emomiyo ka koro oganda maduongʼ mar joneno opie molworowa ka bor polo kama, to wan bende wawituru gimoro amora ma watingʼo manyalo duodowa e wuoth, kaachiel gi richo mora amora manyalo duodowa e ngimawa, koro waringuru matek ma ok waol e ngʼwech moseketwae.
”E lweny mukedoe gi richo, pok ukedo mi rembu ochwer piny.
”Temuru matek mondo udag gi ji duto gi kwe, kendo mondo ngimau obed maler, nikech ka ngʼato onge gi ngima maler to ok none Ruoth.
”Ji duto nyaka kwan kend kaka gima ler kendo joma okendore nyaka rit singruok mar kend. Nikech Nyasaye biro kumo ngʼato angʼata ma jachode, gi joma timo timbe dwanyruok duto bed ni gin joma nyiri kata yawuowi.
”Ngʼat matimo kinda kiteme en ngʼat mogwedhi, nikech kochungʼ motegno mi oloyo temno, to obiro yudo osimbo mar ngima, ma Nyasaye osesingore ni nomi joma ohere. To ka itemo ngʼato to kik owach niya, “Nyasaye tema.” Nikech Nyasaye ok nyal tem gi gik maricho, to en owuon bende ok otem ji makmana ngʼato ka ngʼato itemo mana ka gombone owuon maricho oywaye kendo tere e richo. Bangʼe ka gombo maricho osemako ich to onywolo richo; to richo kosedoko motegno to onywolo tho. Jowetena mageno, kik ngʼato wuondu.
”Kuom mano, lonyuru oko kit kethruok gi richo duto, ma kindegi opongʼo piny kendo bolreuru kurwako wach mopidhi e chunyu, manyalo konyou. To kik uchik mana itu ni winjo wach kende, nono to uwuondoru kendu uwegi to timuru mana gima Muma puonjo.
”Nikech ka ngʼato orito chik duto to opodho e Chik moro achiel kende to odoko jaketho mana ka gima oketho chik duto.
”Angʼo makelo goruok gi dhawo e kindu? Donge gia kuom gombou makedo matek e chunyu? Udwaro ni ubed gi gik moko, to ok uyudgi. Uneko kendo ugombo gige ji, to ok unyal yudo gik mudwarogo. Udhawo kendo ugoru e kindu ngʼato gi ngʼato. Ok uyud gik mudwaro nikech ok ukwa Nyasaye.
”Un joma terore! Donge ungʼeyo ni hero piny en chayo Nyasaye? Ngʼato angʼata moyiero e chunye mondo obed osiep piny doko jasik Nyasaye. Koso uparo ni muma wacho kayiem ni chuny Nyasaye moketo mondo odag eiwa nigi nyiego mager. To kata kamano omiyowa ngʼwono maduongʼ moloyo, mano emomiyo Muma wacho niya, “Nyasaye osin gi josunga, to ochiwo ngʼwono ne joma muol.” Omiyo bolreuru e bwo Loch Nyasaye. Kweduru Satan, eka noringu. Suduru but Nyasaye, eka nosud butu. Luokuru lweteu, un jorichogi, kendo pwodhuru chunyu, un joma nigi paro ariyogi. Owinjore ubed gikuyo kendo uywagi, ka ugoyo nduru. Nyiero munyierogo onego olokre ywak, kendo mor mumorgo onego olokre kuyo. Bolreuru e nyim Ruoth Nyasaye eka obiro otingʼou malo.
”Owetena, kik uketh nying joweteu. Ngʼato angʼata ma wuoyo marach kuom nyawadgi kata mangʼado ni nyawadgi bura nyaka ngʼe ni Chik ema owuoyo kuome marach kendo ongʼadone bura. To ngʼat mangʼado ni Chik bura ok orito Chik nikech osedoko ngʼama ngʼadone bura. Wuon Chik ma bende en Jangʼad bura en achiel kende. En ema onyalo reso kata nego ngʼato. In to in ngʼa mondo ingʼad ni nyawadu bura?
”Kuom mano, ngʼato ka ngʼata mongʼeyo gima ber monego otim, to ok otimo, doko jaricho.
”to ngʼeuru ni ngʼat modwoko jaricho mobayo yo oreso chunye kuom tho kendo omiyo owene richone mathoth.
”Kaka nyithindo mawinjo wach, kik ulu kit gombo maricho mane uluwo chon kane pod udak e kia. To mana kaka Jal moluongou ler, beduru maler e gimoro amora mutimo; nikech ondiki niya, “Beduru maler nikech aler.”
”Emomiyo weuru timbe maricho duto kod wuondruok duto, kod dondruok, gi nyiego kod kuoth e yo moro amora.
”Joherana, ajiwou, kaka jowuoth kendo kaka welo e pinyni, mondo uwe gombo maricho mag ringruok makedo gi chunyu.
”En owuon notingʼo richowa e ringre kane otho e msalaba mondo eka wan wadok joma otho ne richo, to wabed mangima ne timbe makare; kuom moriemo mage ema osechangu. Ne uchalo mana ka rombe morwenyo, to koro oseduogu e yo mondo ulu Jakwadhu kendo Jarit mar chunyu.
”Nikech Kristo notho ni richo dichiel kendo mogik, ngʼat makare notho kar joma richo mondo okelu ir Nyasaye. Ne oneg ringre, to kata kamano nomiye bedo mangima kuom Roho.
”Emomiyo kaka Kristo noneno sand e ringruok, un bende nyaka umanru gi paro machal gi mare, nikech ngʼat maneno sand e ringre koro oseloyo richo. Kuom mano, un koro ok udak e ngima maru mar pinyni mondo uchop gombo maricho mag dhano, to udak mar timo dwaro Nyasaye. Nikech ne un gi kinde malach mokadho, nutimo gik ma jopiny ohero timo kaka: dwanyruok, gombo, mer, tugo e thum, math mar anjawo kod lamo nyiseche manono.
”Nikech bedo gi gombo mar yudo gik malangʼ, jopuonj mag miriambogo noywau gi sigendini magiseloso mag miriambo malombo ji; mondo gimau mwandu. To kum margi mane oiknegi chakre chon ritogi, kendo kethruokgi ok nodeki ma ok ochoponegi. To ka Nyasaye ne ok oweyo ma ok okumo kata mana malaike mane oketho, to ne owitogi e gehena ma en mach ma ok tho, koketogi e mudho mandiwa ka girito kumgi;
”to ka en kamano, to kare Ruoth ongʼeyo kaka dores joma omiye luor kuom tembe ma giyudo kendo ongʼeyo kaka okano joma richo ni kum chiengʼ Bura, ka gidhi nyime kod kumgi. Mani en adiera kuom jogo machopo dwaro mochido mag ringregi ka gichayo loch. Jopuonj mag miriambogi wengegi tek kendo opongʼ gi achaya, bende ok giluoro kata mana wuoyo marach kuom joma nigi joloch mag polo,
”Wengegi rango mon mana gigombo mar terruok kendo richo mitnegi ma ok giwe. Giywayo mon ma yiegi yomyom mondo gitimgo richo kendo gipongʼ gi wuoro. Jogi gin joma okwongʼ adier!
”Gima osetimorenigi chopo adiera mar ngero mawacho niya, “Guok dok e ngʼokne mosengʼogo” kendo niya, “Anguro moseluoki odok ngʼielore e chwodho.”
”Mokwongo nyaka ungʼe ni e ndalo mogik jomoko machayo ji nobi ka gichayou kendo ka giluwo gombogi maricho.
”Omiyo ka wawacho ni wan e winjruok kode to pod wawuotho e mudho to wariambo kendo ok wawuothi e adiera. To ka wawuotho e ler, kaka en bende enie ler to wan e lalruok ngʼato gi ngʼato, kendo remb Yesu Wuode pwodhowa kuom richowa duto. Ka wawacho ni waonge richo, to wawuondore kendwa wawegi, kendo adiera onge e chunywa. To ka wahulo richowa, to oweyonwagi kendo opwodhowa kuom timbe duto ma ok odhi kare nikech en Ja-adiera kendo otimo gima kare. Ka wawacho ni pok watimo richo to wamiyo odoko ja-miriambo kendo wachne onge gi thuolo e ngimawa.
”Nyithinda mahero, andikonu wechegi mondo kik utim richo. To ka ngʼato otimo richo, to wan gi Jabura machwakowa kendo kwayonwa Wuoro; Jali en Yesu Kristo, Ngʼat Makare. En e misango magolo richowa, to ok marwa kende, to nyaka richo mar piny ngima. Ka warito chike Nyasaye eka wabedo gi ratiro ni wangʼeye. To ngʼat mawacho ni ongʼeye to ok tim gima odwaro en ja-miriambo kendo adiera onge e chunye. To ka ngʼato orito chike Nyasaye to hera moherogo Nyasaye nenore kuome ratiro. To ma e kaka wanyalo bedo gi adiera ni wan ei Nyasaye: Ngʼat mawacho ni en ei Nyasaye nyaka kit ngimane mapile chal gi mar Yesu.
”Ngʼat mamon gi owadgi to ni e mudho, kendo mudho nogo ema owuothoe, kokia kuma odhiye, nikech mudho odino wangʼe.
”Andikonu un nyithinda mageno nikech osewenu richou, kuom nying Yesu.
”Kik uher piny kata gimoro amora manie pinyni. Ka ngʼato ohero piny, to hera mar Wuoro onge e iye. Nimar gik moko duto manie piny, kaka gombo mar wangʼ kendo gombo mar ringruok kod sunga ma ji sungorego kuom gik ma gin-go, ok aa kuom Wuoro, to gin mana mag pinyni. Pinyni kaachiel gi gombo duto kadho, to ngʼat matimo dwach Nyasaye nobed mangima nyaka chiengʼ.
”Ji matimo richo ketho chik; chutho, richo en ketho chik. To ungʼeyo ni Kristo nobiro mondo ogol richowa. Ungʼeyo bende ni richo onge kuome. Ngʼat man kuom Kristo ok sik katimo richo. Ngʼat mosiko katimo richo pok onene kendo okiaye. Nyithinda mageno, kik uyie ngʼato wuondu. Ngʼat matimo gima kare en ngʼama kare, mana kaka en bende en ngʼama kare. Ngʼat mosiko katimo richo en ngʼat Satan, nikech Satan osiko katimo richo nyaka aa chakruok. Gimomiyo Wuod Nyasaye nobiro ne en ni mondo otiek tich Satan. Ngʼama Nyasaye onywolo ok dhi nyime katimo richo, nikech kit Nyasaye osiko kuome. Ok onyal timo richo onywole kuom Nyasaye. Kaka wanyalo ngʼeyo pogruok manie kind nyithind Nyasaye gi nyithind Satan ema: Ngʼat ma ok tim gima kare kendo ma ok ohero owadgi ok en nyathi Nyasaye.
”Ngʼama mon gi owadgi en janek, to ungʼeyo ni janek onge gi ngima mochwere.
”Ka ngʼato jamoko to oneno owadgi kochando to ok okeche, ere kaka ngʼama kamano nyalo wacho ni en gihera mar Nyasaye?
”Ma e gima hera en: ok ni wan ema ne wahero Nyasaye, to Nyasaye ema noherowa mokwongo mi nooro Wuode kaka misango mar richowa.
”Ka ngʼato oneno wadgi katimo richo ma ok tere e tho, to owinjore olamne mondo Nyasaye omi ngʼatno ngima. Awuoyo kuom joma richogi ok tergi e tho. To nitie richo matero ji e tho; ma ok awach ni olamie Nyasaye. Ketho duto gin richo, to nitie richo ma ok ter ji e tho. Wangʼeyo ni ngʼama Nyasaye onywolo ok sik katimo richo, nikech Wuod Nyasaye orite kendo ngʼama rach ok nyal mule.
”Ngʼato mokadho tongʼ, ma ok sik e puonj Kristo, oonge gi Nyasaye, to ngʼat mosiko gi puonj nigi Wuoro kaachiel gi Wuowi. Omiyo ka ngʼato obironu mapuonjo gima opogore gi puonjni to kik iyiene odonj e odi kata rwake, nimar ngʼat morwake doko jakore e timbene maricho.
”mondo oyal ji duto kendo mondo okum joma richo duto kuom timbegi maricho magisetimo e yo ma ok mi Nyasaye duongʼ kendo kuom weche maricho duto ma joricho mochayo Nyasaye oseyanyego.”
”Jogi gin joma keko akeka kendo gin jomany ketho kuom ji; giluwo dwachgi giwegi maricho, bende giwuoyo gi sunga mathoth kuomgi giwegi. Kendo giwuondo ji gi weche mamit mondo giyud gik magidwaro.
”Emomiyo lokri iwe richo! Nikech ka ok ilokori to abiro biro mapiyo mondo aked kodgi gi ligangla mawuok e dhoga.
”Ne amiye kinde mondo olokre owe richo mar chode to notamore.
”Angʼeyo timbeni ni ok ingʼich bende ok iliet. Dine ber kibedo maliet kata mangʼich! To nikech koro indhem-ndhem, ok iliet bende ok ingʼich, abiro ngʼogi oko.
”Bende ne ok gilokore giweyo richo mar nego ji, kata timbe jwok kata terruok kata kuo mane gibedo ka gitimo.
”Eka nawinjo dwol moro machielo moa e polo kawacho niya, “ ‘Un joga, wuoguru ua kuome,’ mondo kik ubed achiel kode e richone, mondo kik unwangʼ masichene, nikech richone osebiwore mochopo e polo malo, kendo Nyasaye koro oseparo timbene mamonogo.
”Eka naneno kom mar loch maduongʼ marachar kaachiel gi jal manobedo e komno. Piny gi polo noringo oa e nyime mi olal nono ma ok nonegi kendo. Bende ne aneno joma otho, jomadongo gi jomatindo, negichungʼ e nyim kom maduongʼ mar loch, kendo kitepe noel. Kitabu moro noel, ma en kitap ngima. Joma otho nongʼadnigi bura kaluwore kod gik mane gisetimo kaka ondiki e kitepego.
”To joma luor, gi joma ok oyie kod jo-koko gi jonek kod joma terore, gi jojuogi gi joma lamo nyiseche manono kod jo-miriambo duto, kargi nobed mana ataro mar mach maliel mager, ma en tho mar ariyo!”
”To gimoro amora ma ok ler, kata ngʼato matimo gik makwero, kata mariambo, ok nodonjie, makmana jogo ma nying-gi ondiki e kitap Nyarombo mar ngima kende.
”We ngʼat matimo richo odhi nyime kod timo richo; kendo ngʼat ma chunye ochido odhi nyime timo timbe mochido; to ngʼat matimo tim makare bende odhi nyime gi timo tim makare, to ngʼat maler odhi nyime gibedo maler.”
”To jogo ma timbegi richo, gi jojuogi, gi joma terore kod jonek, gi joma lamo nyiseche manono kod ji duto ma ohero miriambo kendo matimo gik ma ok adiera, duto nobed oko.
”